హైదరాబాద్ విముక్తి పోరాటంలో RSS స్వయంసేవకుల పాత్ర (1938–1939) ప్రారంభం

BB6 TELUGU NEWS CHANNEL
హైదరాబాద్ విముక్తి పోరాటంలో స్వయంసేవకులు చరిత్రాత్మకంగా ముందుకు వచ్చి నిరాయుధ పోరాటం చేశారు. 1938 నవంబర్ నుండి 1939 జులై వరకు వర్హాడ్–మధ్య భారతం నుండి వందలాది మంది స్వయంసేవకులు ఈ సత్యాగ్రహంలో పాల్గొని జైలు శిక్షలు అనుభవించగా, కొందరు ప్రాణత్యాగమూ చేశారు.
ఉద్యమం ఆరంభం.


– 1938 అక్టోబర్ చివర్లో నిరాయుధ ప్రతిఘటనకు సన్నాహాలు ప్రారంభం.
– నాందేడ్‌కు చెందిన గోపాల శాస్త్రీ దేవ్, పరత్‌వాడాకు చెందిన డా. గణేశ్ మార్తాండ పింపర్కర్ పర్యటనలు చేశారు.
– డా. పింపర్కర్ గారు డా. హెడ్గేవార్ గారి స్నేహితుడు, స్వయంసేవకుడు కూడా. (ఆధారం: సంఘ అభిలేఖాగార్, హెడ్గేవార్ లేఖనం)
– 1938 నవంబర్ 17: నాగపూర్ నుండి తొలి జట్టు ఔరంగాబాద్ బయలుదేరింది. (ఆధారం: కేసరి, 18 నవంబర్ 1938)
వర్హాడ్ యుద్ధ మండలి
– 1939 జనవరి 5: మామాసాహెబ్ జోగ్లేకర్ ఆధ్వర్యంలో వర్హాడ్ యుద్ధ మండలి స్థాపన.
– సభ్యులు: డా. ల.వ. (దాదాసాహెబ్) పరాంజపే, డా. యాదవ్ శ్రీహరి (తాత్యాజీ) ఆణే. (ఆధారం: కేసరి, 2 మే 1939)
శిబిర వ్యవస్థ
– వాశిం: అణ్ణాసాహెబ్ డబీర్, బాబాసాహెబ్ ధనాగరే, బాళాభావు ఆంబేకర్.
– బుల్ఢాణ జిల్లా: రాజాభావు దేశ్‌పాండే, దాదాసాహెబ్ సోమణ్ దీక్షిత్.
– ఖామగవ్: డా. ప్ర.మ. కాళే. (ఆధారం: ద.గ. దేశ్‌పాండే, కేసరి 10 ఫిబ్రవరి 1939)
డా. ల.వ. పరాంజపే జట్టు
– 22 మంది సత్యాగ్రహులు (12 మంది స్వయంసేవకుల వివరాలు నమోదు).
– 1939 ఫిబ్రవరి 12: జట్టు నిర్బంధం. (కేసరి, 14 ఫిబ్రవరి 1939)
– ఫిబ్రవరి 18: 18 మందికి 18 నెలల కారాగార శిక్ష.
– ఏప్రిల్‌లో విడుదల తర్వాత సన్మాన సభలో డా. పరాంజపే గారి ప్రసంగం: “అవసరమైతే మరోసారి సత్యాగ్రహానికి సిద్ధమే”. (కేసరి, 25 ఏప్రిల్ 1939)
ఇతర జట్లు
– మధుకర్ యాదోరావ్ ఘుయీ (20 మంది, 13 స్వయంసేవకులు) – 1939 ఫిబ్రవరి 13న బయలుదేరారు. కొందరికి 3 ఏళ్ళ శిక్ష విధింపు. (కేసరి, 30 మే 1939)
– డా. పవనీకర్ జట్టు – 1939 ఫిబ్రవరి 20న బయలుదేరి, మార్చి 10న అదుపులోకి. సభ్యుడు పురుషోత్తమ ప్రభాకర్ దార్వేకర్ జైలులో హత్యా సంశయాస్పద మరణం (జులై 17). (కేసరి, 25 జులై 1939)
భయ్యాజీ దాణీ జట్టు
– 1939 మార్చి 30: భయ్యాజీ దాణీ ఆధ్వర్యంలో 19 మంది బయలుదేరారు.
– అందరికీ 1 సంవత్సరం జైలు శిక్ష. (కేసరి, 28 ఏప్రిల్ 1939)
– ఆసిఫాబాద్ జైలులో తీవ్ర హింస, ఆకలి, సంకెళ్ళతో బంధం.
వామనరావ్ హెడ్గేవార్ జట్టు
– 1939 ఏప్రిల్ 5: బాళశాస్త్రీ హరదాస్ నేతృత్వంలో బృందం బయలుదేరింది.
– సభ్యులు: పాండురంగ ఆసారాం సావర్కర్, వామన మోరేశ్వర హెడ్గేవార్ (డా.హెడ్గేవార్ తమ్ముడు).
– జైలులో అమానుష హింసలు, మాంసం కలిపిన అన్నం, బలవంతపు సంతకాలు. (కేసరి, 9 జూన్ 1939)
కేళకర్, నాయిక్, ఆంబోకర్ జట్లు
– విశ్వనాథ్ వినాయక్ కేళకర్ & నానాసాహెబ్ నాయిక్ – మే 1939లో అదుపులోకి.
– నారాయణ కృష్ణాజీ (నానాజీ) ఆంబోకర్ – 1939 జూన్ 10న బయలుదేరి, జూన్ 17న ఔరంగాబాద్‌లో అరెస్టు.
బలిదానాలు

హైదరాబాద్ సంస్థానం విలీనం పత్రికలో


– హైదరాబాద్ ప్రతిఘటనలో 18 మంది ప్రాణత్యాగం చేశారు.
– ముఖ్యంగా: పురుషోత్తమ ప్రభాకర్ దార్వేకర్ (నాచణగావ్, వర్ధా జిల్లా) జైలులో ప్రాణత్యాగం. (కేసరి, 25 జులై 1939)
ముగింపు
హైదరాబాద్ విముక్తి పోరాటంలో RSS స్వయంసేవకులు కేవలం జైలు శిక్షలు అనుభవించలేదు, ప్రాణత్యాగాలూ చేశారు. వారి త్యాగం, క్రమశిక్షణ, దేశభక్తి ఈ పోరాటానికి అజరామర కాంతి ప్రసరించాయి.

Related News

స్వయం సేవకుల నాయకులు
WhatsApp Channel Join Now
Telegram Channel Join Now
Youtube Channel Subscribe